Kısa cevap: Apartman aidatı, binanın ortak giderlerinin kat maliklerine paylaştırılmasıyla belirlenir ve kat malikleri kurulunun kararı ile netleşir. Kat Mülkiyeti Kanunu'na (KMK) göre kapıcı, bahçıvan, bekçi gibi giderler eşit, sigorta ile ortak yerlerin bakım-onarım giderleri ise arsa payı oranında bölüşülür. Temizlik, kanunda ayrıca sayılmasa da uygulamada genel ortak gider olarak çoğunlukla dairelere eşit paylaştırılır; yönetim planında farklı bir esas varsa o geçerlidir.
Apartman yöneticilerinin bize en sık sorduğu konulardan biri bu: "Temizlik firmasına ödediğimiz tutarı aidata nasıl yansıtacağız, daire başı mı bölelim yoksa büyük daire daha mı çok ödesin?" Sorunun cevabı hem kanunda hem de binanızın yönetim planında saklı. Aşağıda konuyu sade bir dille toparladık.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; Mira Temizlik bir hukuk danışmanı değildir. Bağlayıcı bir durum için yönetim planınızı ve gerekirse bir avukatı esas alın.
İçindekiler
Aidat aslında nedir?
Aidat, "bir ödeme kalemi" değil; binanın tüm ortak giderlerinin toplamının kat maliklerine dağıtılmış hâlidir. Bu giderler genellikle şunları içerir: temizlik hizmeti, elektrik-su gibi ortak tüketimler, asansör bakımı, kapıcı/görevli ücreti, yönetici masrafı, bakım-onarım ve küçük bir yedek akçe. Yani temizlik, aidatın içindeki tek tek kalemlerden biridir.
KMK'ya göre ortak giderler nasıl bölüşülür?
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi, aksine sözleşme yoksa iki temel esas koyar:
- Eşit paylaşım: Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri ile ortak tesislerin işletme giderleri — her daire eşit öder.
- Arsa payı oranında: Ana gayrimenkulün sigorta primleri ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri — daireler arsa payları oranında öder.
Önemli bir ayrıntı: Bir kat maliki o giderin doğduğu hizmetten (örneğin asansör veya temizlik) yararlanmadığını öne sürerek ortak gidere katılmaktan kaçınamaz. Kanun bunu açıkça engeller.
Peki temizlik payı hangi gruba girer?
Temizlik gideri kanunda isim olarak sayılmaz. Ancak niteliği gereği kapıcı/görevli ve genel işletme giderlerine benzediği için uygulamada çoğu binada eşit paylaştırılır — yani temizlik maliyeti daire sayısına bölünür. Buna karşılık binanın yönetim planı farklı bir yöntem (örneğin arsa payı ya da daire alanı esası) öngörüyorsa, o yöntem bağlayıcıdır. Bu yüzden ilk bakılacak yer her zaman yönetim planıdır.
Temizlik maliyeti aidatı nasıl etkiler?
Gaziantep'te hizmet verirken, yöneticilere her zaman temizlik bedelini ayrı bir kalem olarak göstermelerini öneriyoruz. Şeffaflık, aidat tartışmalarının büyük kısmını daha baştan önler. Temizlik bedelini belirleyen başlıca etkenler:
- Daire ve kat sayısı, ortak alanların büyüklüğü
- Temizlik sıklığı (haftada 2 ile her gün arası ciddi fark yaratır)
- Zemin tipi ve detay işler (cam, cila, dezenfeksiyon)
- Hizmetin kapıcıyla mı yoksa firmayla mı yürütüldüğü
Firma mı kapıcı mı sorusunun maliyet karşılaştırmasını ayrı bir yazıda ele aldık; sıklığın bütçeye etkisini ise bina temizliği sıklığı rehberinde bulabilirsiniz.
Aidat tartışmalarını azaltan 3 pratik öneri
Yıllardır farklı binalarla çalışırken, aidat kaynaklı gerginliklerin çoğunun paranın miktarından değil, şeffaflık eksikliğinden doğduğunu gördük. Üç basit önlem bu gerginliği belirgin biçimde azaltıyor: Birincisi, temizlik dâhil tüm gider kalemlerini yıl başında açık biçimde yazıp kat maliklerine sunmak. İkincisi, temizlik hizmetini sabit ve öngörülebilir bir sözleşmeye bağlamak; böylece aylık tutar sürpriz yapmaz. Üçüncüsü, yapılan işin kontrol listesiyle belgelenmesi — "neye para ödediğimizi görüyoruz" hissi, ödeme isteğini doğrudan artırır.
Bu nedenle temizlik firması seçerken sadece fiyata değil, teklifin ne kadar şeffaf ve ölçülebilir olduğuna da bakmanızı öneriyoruz. Konuyu temizlik firması seçme rehberimizde ayrıntılı ele aldık. Yöneticinin temizlik konusundaki sorumluluklarını ise yönetici temizlik sorumlulukları yazımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Büyük daire temizlik payına daha çok mu öder?
Çoğu binada temizlik eşit paylaşıldığı için daire büyüklüğü fark etmez. Ancak yönetim planı arsa payı ya da alan esası koyduysa, büyük daireler daha fazla öder. Önce yönetim planına bakmak gerekir.
Boş/kirada olmayan daire aidat öder mi?
Evet. Kanun, hizmetten yararlanılmadığı gerekçesiyle ortak gidere katılmamayı kabul etmez; boş daireler de ortak giderlere katılır.
Temizlik firması ücretini aidata ayrı kalem olarak yazmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir ama şiddetle önerilir. Şeffaf gider dökümü, hem güveni artırır hem de yıl sonu hesabını kolaylaştırır.
Temizlik Bütçenizi Netleştirelim
Mira Temizlik olarak Gaziantep'te apartman ve sitelere, binanın ihtiyacına göre ölçülebilir ve aidata net biçimde yansıtılabilir bir temizlik teklifi sunuyoruz. Böylece yönetim kurulunda "bu para nereye gidiyor?" sorusu yerini şeffaf bir gider kalemine bırakıyor. Gaziantep apartman temizliği hizmetimize ve fiyatlandırma mantığımıza göz atabilirsiniz.
📞 Daire sayınızı ve istediğiniz sıklığı iletin, aidatınıza uygun bir plan çıkaralım.